Nhà ở xã hội cho thuê: Hướng đi mới cho bài toán an cư tại TP.HCM

Trong nhiều năm qua, giấc mơ sở hữu nhà ở của người lao động tại TP.HCM ngày càng trở nên xa vời khi giá bất động sản liên tục tăng cao, trong khi thu nhập không theo kịp tốc độ tăng giá nhà.

Đối với phần lớn công nhân, người lao động trẻ hay các chuyên gia mới lập nghiệp, việc tích lũy đủ khoản vốn ban đầu để mua nhà là thách thức rất lớn. Chính vì vậy, mô hình nhà ở xã hội cho thuê đang được xem là một giải pháp thực tế hơn, giúp giải quyết nhu cầu an cư trước mắt và tạo nền tảng cho sự phát triển kinh tế – xã hội bền vững.

Đây cũng là chủ đề được các chuyên gia, doanh nghiệp và nhà phát triển bất động sản thảo luận tại chương trình Cafe Doanh nhân HUBA với nhiều góc nhìn đáng chú ý.

Áp lực sở hữu nhà đang trở thành gánh nặng với người lao động

Thực tế hiện nay cho thấy phần lớn người lao động có nhu cầu nhà ở đều gặp khó khăn trong việc tiếp cận nhà ở thương mại. Để mua được một căn nhà, người mua thường phải chuẩn bị khoản vốn ban đầu từ 10% đến 20% giá trị căn hộ. Phần còn lại phải vay ngân hàng trong thời gian dài từ 10 đến 20 năm. Điều này đồng nghĩa với việc người lao động phải chấp nhận áp lực trả nợ kéo dài trong nhiều năm.

Theo ông Nguyễn Ngọc Hòa, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP.HCM (HUBA), mô hình sở hữu nhà truyền thống đang tạo ra áp lực tài chính rất lớn đối với người lao động. Trong bối cảnh đó, nhà ở xã hội cho thuê mở ra một lựa chọn linh hoạt hơn, giúp người lao động tiếp cận chỗ ở ổn định mà không phải bỏ ra khoản tiền lớn ngay từ đầu.

Nhà ở cho thuê giúp người lao động giảm áp lực tài chính

Khác với mô hình mua nhà để sở hữu, nhà ở xã hội cho thuê cho phép người dân tiếp cận nơi ở phù hợp với khả năng chi trả thực tế. Thay vì gánh khoản nợ kéo dài hàng chục năm, người lao động có thể sử dụng nguồn thu nhập cho các nhu cầu thiết yếu khác như:

• Nuôi dạy con cái.
• Chăm sóc sức khỏe.
• Nâng cao trình độ nghề nghiệp.
• Tích lũy tài chính cho tương lai.

Theo ông Nguyễn Ngọc Hòa, đây là hướng đi phù hợp với thực tế của thị trường lao động hiện nay.

Ông nhận định:

“Với mô hình nhà ở cho thuê, người lao động có thêm lựa chọn phù hợp hơn, giảm gánh nặng phải bỏ ra một khoản tiền lớn ngay từ đầu.”

Không chỉ giải quyết bài toán an cư, mô hình này còn góp phần gia tăng tính linh hoạt của thị trường lao động khi người lao động có thể dễ dàng thay đổi nơi ở phù hợp với công việc và điều kiện sống.

Doanh nghiệp muốn giữ chân nhân tài phải bắt đầu từ câu chuyện an cư

Một trong những vấn đề được cộng đồng doanh nghiệp đặc biệt quan tâm hiện nay là bài toán giữ chân người lao động có tay nghề và đội ngũ chuyên gia chất lượng cao. Trong bối cảnh cạnh tranh nhân lực ngày càng gay gắt, tiền lương không còn là yếu tố duy nhất quyết định khả năng thu hút và giữ chân nhân sự.

Ông Nguyễn Ngọc Hòa cho rằng:

“Doanh nghiệp có thể giữ chân người lao động và các chuyên gia có trình độ, năng lực, điều kiện tiên quyết là phải giúp họ an cư lạc nghiệp.”

Quan điểm này phản ánh thực tế đang diễn ra tại nhiều nền kinh tế phát triển, nơi nhà ở được xem là một phần trong chính sách phúc lợi và chiến lược phát triển nguồn nhân lực.

Khi người lao động có nơi ở ổn định, doanh nghiệp sẽ được hưởng nhiều lợi ích:

• Giảm tỷ lệ nghỉ việc.
• Tăng năng suất lao động.
• Thu hút nhân lực chất lượng cao.
• Xây dựng môi trường làm việc bền vững.

Do đó, phát triển nhà ở cho thuê không chỉ là câu chuyện an sinh xã hội mà còn là giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Vì sao doanh nghiệp chưa mạnh dạn đầu tư nhà ở xã hội cho thuê?

Mặc dù nhu cầu thị trường rất lớn, số lượng dự án nhà ở xã hội cho thuê vẫn còn khá khiêm tốn. Nguyên nhân chủ yếu đến từ hiệu quả đầu tư chưa đủ hấp dẫn so với các phân khúc bất động sản khác. Ông Lê Hữu Nghĩa, Chủ tịch Lê Thành Group, cho rằng để thúc đẩy nguồn cung nhà ở xã hội cho thuê, cần có các chính sách hỗ trợ thực chất hơn.

Ông nhấn mạnh:

“Để thu hút doanh nghiệp tham gia phát triển nhà ở xã hội cho thuê, cần có thêm các chính sách ưu đãi mạnh hơn về đất đai, tín dụng và thủ tục đầu tư.”

Theo ông, nhà ở xã hội vốn là phân khúc có biên lợi nhuận thấp. Nếu không có cơ chế hỗ trợ phù hợp, doanh nghiệp khó có động lực tham gia lâu dài.

Ông cũng cho rằng:

“Nếu không tạo được lợi nhuận hợp lý, rất khó khuyến khích doanh nghiệp tham gia vào phân khúc vốn có biên lợi nhuận thấp này.”

Điều này cho thấy việc phát triển nhà ở xã hội cho thuê không thể chỉ dựa vào trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp mà cần có cơ chế thị trường đủ hấp dẫn để thu hút nguồn lực đầu tư.

Nhà ở xã hội không chỉ là chỗ ở

Một góc nhìn đáng chú ý khác được chia sẻ tại chương trình là khái niệm phát triển nhà ở theo hướng tích hợp hệ sinh thái sống. Theo ông Lê Như Thạch, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng Bcons, nhà ở xã hội không nên được hiểu đơn thuần là cung cấp một căn hộ giá rẻ.

Ông cho biết:

“Nhà ở xã hội không chỉ là nơi để ở mà còn phải bảo đảm người dân có thể tiếp cận việc làm, trường học, cơ sở y tế và các dịch vụ thiết yếu trong cuộc sống hằng ngày.”

Đây là xu hướng phát triển đô thị đang được nhiều quốc gia áp dụng nhằm bảo đảm chất lượng sống cho cư dân. Nếu nhà ở được xây dựng xa trung tâm, thiếu kết nối hạ tầng và dịch vụ công cộng, người dân sẽ phải đối mặt với chi phí sinh hoạt và đi lại cao hơn, làm giảm hiệu quả của chính sách hỗ trợ nhà ở.

Hướng đến nhu cầu ở thực của người dân

Theo đại diện Bcons, các dự án nhà ở xã hội cần tập trung vào nhu cầu ở thực thay vì mục tiêu đầu cơ hay đầu tư ngắn hạn.

Ông Lê Như Thạch chia sẻ:

“Các dự án của Bcons luôn hướng đến nhu cầu ở thực của người dân, đặc biệt là các gia đình trẻ, người lao động và những người đang từng ngày nỗ lực xây dựng cuộc sống ổn định.”

Quan điểm này phù hợp với định hướng phát triển thị trường bất động sản bền vững, trong đó người dân được tiếp cận nhà ở phù hợp với khả năng tài chính và nhu cầu sinh sống thực tế.

Nhà ở cho thuê – lời giải cho bài toán phát triển bền vững

Trong bối cảnh TP.HCM tiếp tục thu hút lực lượng lao động lớn từ các địa phương, nhu cầu về nhà ở giá phù hợp sẽ tiếp tục gia tăng trong những năm tới. Nhà ở xã hội cho thuê đang nổi lên như một giải pháp có khả năng dung hòa lợi ích của nhiều bên:

Đối với người lao động

• Giảm áp lực tài chính.
• Tiếp cận chỗ ở nhanh hơn.
• Nâng cao chất lượng cuộc sống.

Đối với doanh nghiệp

• Giữ chân nhân lực.
• Thu hút chuyên gia.
• Gia tăng năng suất lao động.

Đối với xã hội

• Giảm áp lực đô thị hóa tự phát.
• Thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.
• Tăng khả năng tiếp cận nhà ở của người dân.

Những chia sẻ tại chương trình Cafe Doanh nhân HUBA cho thấy nhà ở xã hội cho thuê không chỉ là giải pháp trước mắt cho bài toán nhà ở của người lao động mà còn là một chiến lược phát triển dài hạn cho doanh nghiệp và nền kinh tế.

Để mô hình này phát huy hiệu quả, cần có sự phối hợp giữa Nhà nước, doanh nghiệp và các tổ chức tài chính nhằm xây dựng cơ chế hỗ trợ đủ mạnh về đất đai, tín dụng và thủ tục đầu tư.

Khi người lao động được an cư, doanh nghiệp có thể yên tâm phát triển nguồn nhân lực, còn thành phố sẽ có thêm nền tảng để hướng tới mục tiêu tăng trưởng bền vững trong tương lai.